Raport z konsultacji społecznych dotyczących projektów nowych statutów sołectw Gminy Sorkwity, stanowiących załączniki do uchwały Rady Gminy Sorkwity

 

OPRACOWAŁA

Małgorzata Rzekanowska

Sekretarz Gminy Sorkwity

Lp. Sołectwo Wskazanie konkretnego §, ustępu i punktu w analizowanym dokumencie Propozycja zmiany wraz z uzasadnieniem Stanowisko wraz z uzasadnieniem
1 Stary Gieląd §6 Dodać zapisy dotyczące, że w przypadku zmiany sołtysa lub rady sołeckiej w trakcie kadencji, kadencja nowo wybranych upływa z końcem kadencji Rady Gminy. Po upływie kadencji Sołtys wykonuje swoje obowiązki do dnia wyboru nowego sołtysa. Uwaga zasadna, pozwala na zachowanie ciągłości realizacji zadań
§9 Zmienić treść – prawo udziału w zebraniu wiejskim mają uprawnieni do głosowania stali mieszkańcy sołectwa Zapis niezgodny z prawem. „Ograniczenie wynikające z art. 36 ust. 2 ww. ustawy (stali mieszkańcy sołectwa uprawnieni do głosowania) dotyczy tylko i wyłącznie udziału w wyborach sołtysa i rady sołeckiej. Nie można na tej podstawie ograniczać uprawnień stałych mieszkańców sołectwa do decydowania w innych sprawach jednostki pomocniczej, na terenie której zamieszkują. Zawężenie przez Radę Gminy kręgu podmiotów, które mogą uczestniczyć w zebraniu wiejskim z prawem do głosowania ze względu na posiadanie praw wyborczych narusza, także art. 32 Konstytucji RP. Podobne regulacje Rada Gminy w Srokowie zawarła w § 6 ust. 2 i 3, co skutkuje koniecznością wyeliminowania ww. przepisów z obrotu prawnego. Tożsame stanowisko przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 570/22.”
§10 Dodać ustęp 2- W przypadku nie zwołania przez Sołtysa Zebrania Wiejskiego na wniosek osób i organów wymienionych w § 10 pkt 1-2, 3, 4 oraz w przypadkach szczególnych, Zebranie Wiejskie może zwołać Wójt, ustalając miejsce, dzień i godzinę zebrania. Przepis budzi wątpliwości co do „pomieszania” kompetencji Sołtysa i Wójta.
§11 Zmienić treść- 1. Zebraniu wiejskiemu przewodniczy Sołtys lub przedstawiciel Rady, wójt lub upoważniona przez niego osoba.

  1. Zebranie Wiejskie zwołane przez Sołtysa otwiera i przewodniczy jego obradom Sołtys. W razie niemożności uczestniczenia w Zebraniu Wiejskim, Sołtys wyznacza przewodniczącego zebrania spośród Rady Sołeckiej.
  2. W przypadku zwołania zebrania na wniosek Wójta, zebraniu przewodniczy Wójt lub osoba przez niego wskazana.

W przypadku zwołania zebrania na wniosek grupy mieszkańców, zebraniu przewodniczy osoba wybrana jednorazowo przez Zebranie Wiejskie

 Zapis niezgodny z prawem „Z powyższych regulacji Statutów jednoznacznie wynika, że zebraniu wiejskiemu zwołanemu przez sołtysa co do zasady przewodniczy sołtys, ewentualnie wybrany w głosowaniu jawnym mieszkaniec sołectwa, natomiast zebraniu wiejskiemu zwołanemu przez wójta przewodniczy co do zasady wójt lub osoba przez niego wyznaczona. W ocenie organu nadzoru powyższe narusza art. 36 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym – sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Ustawodawca bowiem wyraźnie odróżnił funkcję uchwałodawczą zebrania wiejskiego od funkcji organu wykonawczego sołectwa, jakim jest sołtys wraz ze wspomagającą go radą sołecką. Nieuprawnionym jest zatarcie ustrojowej odrębności pomiędzy organami sołectw: uchwałodawczym (zebranie wiejskie) oraz wykonawczym (sołtys z radą sołecką). Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym: przepisy nie zabraniają w sposób jednoznaczny, by sołtys był przewodniczącym zebrania wiejskiego, co również potwierdza praktyka. Jednak wydaje się, że przyjęcie takiego rozwiązania w statucie sołectwa i uczynienie tego zasadą nie jest pożądanym rozwiązaniem z uwagi na wskazany już wyżej rozłączny charakter pozycji ustrojowej zebrania wiejskiego i sołtysa. W ocenie Sądu, mając na względzie wspomnianą pozycję ustrojową obu organów, można dopuścić możliwość przewodniczenia przez sołtysa zebraniu wiejskiemu, ale tylko w sytuacji, gdy taką wolę wyrazi każdorazowo samo zebranie, mając na uwadze materię spraw procedowanych na danym zebraniu. Z uwagi na możliwość wystąpienia sprzeczności interesów organu uchwałodawczego sołectwa i organu wykonawczego, jakim jest sołtys, nie powinno być w przedmiocie wyboru przewodniczącego zebrania wiejskiego automatyzmu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Go 123/21, por. także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 917/19; wyrok Wojewódzki”
§19 Przeredagować pkt 8,9,10 Uwaga zasadna – kwestie redakcyjne.
§20 Usunąć zapis. Treść przenieść do §6 ust. 2 Zasadne, pozwoli na zachowanie przejrzystości.
§21 Zmienić treść-

  1. Wybory Sołtysa i Rady Sołeckiej na nową kadencję przeprowadza się na Zebraniu Wiejskim w terminie 3 miesięcy od daty wyboru Rady Gminy.
  2. Zebranie wyborcze prowadzi wyznaczony przez Wójta pracownik Urzędu Gminy.
  3. Obwieszczenie o miejscu i terminie Zebrania Wiejskiego sporządza Wójt i podaje do publicznej wiadomości w terminie 7 dni przed wyznaczoną datą wyborów.
  4. Liczbę osób uprawnionych do głosowania określa Wójt na podstawie stałego rejestru wyborców.
  5. Dla dokonania wyborów Sołtysa i Rady Sołeckiej wymagana jest obecność 1/10 stałych mieszkańców uprawnionych do głosowania.
  6. Osoby uprawnione do głosowania potwierdzają swój udział w zwołanym w celu wyborów Zebraniu Wiejskim własnoręcznym podpisem na liście osób uczestniczących w Zebraniu Wiejskim.
  7. W przypadku braku na Zebraniu Wiejskim określonej w pkt. 5 liczby uprawnionych do głosowania, Wójt zwołuje drugie Zebranie Wiejskie z tym samym porządkiem obrad, w tym samym dniu, po upływie 30 minut od pierwszego terminu.
  8. Do wyborów Sołtysa i Rady Sołeckiej w danym terminie Zebranie Wiejskie jest uprawnione bez względu na liczbę uprawnionych do głosowania mieszkańców.

Odwołanie Sołtysa lub członka Rady Sołeckiej następuje na zasadach i w trybie określonym w przepisach o ich wyborze.

 Uwagi zasadne, nienaruszające przepisów.
§30 Pkt 5 zmienić- Sołtysa można odwołać przed upływem kadencji, jeżeli:

  1. Nie wykonuje obowiązków (brak aktywności, zaniedbania w pełnieniu obowiązków),
  2. Narusza statut i uchwały Zebrania Wiejskiego,
  3. Utracił zaufanie mieszkańców (brak współpracy z mieszkańcami).

Przepis odnosi się do pewnych niedookreślonych zagadnień, co w praktyce może powodować trudności w jego zastosowaniu.

„Zasada, ta zwana jest zasadą przyzwoitej legislacji, znajdującą oparcie w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji uznać należy, iż kwestionowane postanowienia są pojęciami nieostrymi znaczeniowo, co powoduje zbyt duży luz interpretacyjny, który jest niedopuszczalny w przypadku konsekwencji wynikających z powyższego przepisu, w postaci możliwości odwołania Sołtysa i Rady Sołeckiej”. Sądy Administracyjne jednak dopuszczają takie zapisy wskazując, że sołtys wybierany jest przez mieszkańców i to ich głosowanie przesądzi o tym czy to zaufanie występuje czy nie.
§33 Usunąć zapis – ust. 1 znajduje się w proponowanym §21, a ust. 2 w §6 Zasadny.
2 Rybno §13 ust. 2 Doprecyzowanie formy powiadomienia Radnego przez Sołtysa (sms, telefon itp.) lub usunięcie punktu Uwaga zasadna. Usunięcie zapisu.
3 Jędrychowo Nie wskazano odniesienia do konkretnych paragrafów. Opracowano całość statutu. Należałoby uwzględnić kwestie związane ze zredagowaniem statutu.
4 Gizewo §13 ust. 2 Powinno być sprecyzowane w jaki sposób poinformować Radnego danego okręgu oraz Wójta Uwaga zasadna. Usunięcie zapisu.
§15 ust. 9 Wzór protokołu powinien być ustalony jednakowy dla wszystkich Sołectw Wzór protokołu może być stworzony zarządzeniem, ale Wojewoda Warmińsko-Mazurski wskazuje, że wzory jako dokumenty techniczne nie mogą być załącznikami w prawie miejscowym.
§19 ust. 3 3-6 osób w Radzie Sołeckiej Zapis niezgodny z prawem. Należy określić konkretną liczbę członków.

„Określenie Radę Miejską w Zalewie w § 7 ust. 2 Satutu, składu rady sołeckiej liczbie od 3 do 5 osób, nie wypełnia prawidłowo delegacji z art. 35 ust. 3 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. Ustalenie, bowiem składu liczbowego rady sołeckiej – ostatecznej liczby osób, wchodzących w jej skład, powinno mieć miejsce bezpośrednio w statucie sołectwa.”